“Τί είναι Κοινωνική Οικολογία;” – Μάρεϊ Μπούκτσιν

Ο Μάρεϊ Μπούκτσιν (Murray Bookchin) (14 Ιανουαρίου 1921 – 30 Ιουλίου 2006) ήταν Αμερικανός ελευθεριακός σοσιαλιστής θεωρητικός και συγγραφέας,  θεμελιωτής της Κοινωνικής Οικολογίας.

Οι ιδέες του κινούνται στο χώρο του αναρχισμού, αν και προς το τέλος της ζωής του εισάγει την έννοια του «κοινωνικού αναρχισμού» ή «κομμουναλισμού», διαχωρίζοντας τη θέση του από τον ατομικισμό που χαρακτηρίζει σημαντικό μέρος του αναρχικού κινήματος. Στην Ελλάδα, είναι ο πιο δημοφιλής και πιο μεταφρασμένος θεωρητικός της οικολογίας.

Βασικά βιβλία:

Our Synthetic Environment (1962).

The Limits of the City (1973).

Listen, Marxist! (1969). Ελληνική έκδοση:  Άκου μαρξιστή, Διεθνής Βιβλιοθήκη, Αθήνα, 1975).

Toward an Ecological Society (1980). Ελληνική έκδοση: Προς μια οικολογική κοινωνία, Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη, 1994.

The Ecology of Freedom: The Emergence and Dissolution of Hierarchy (1982). Ελληνική έκδοση: Η οικολογία της ελευθερίας, εκδ. Διεθνής Βιβλιοθήκη, Αθήνα, 1978.

The Rise of Urbanization and the Decline of Citizenship (1987).

 Social Anarchism or Lifestyle Anarchism: An Unbridgeable Chasm (1997). Ελληνική έκδοση: Κοινωνικός ή Lifestyle Αναρχισμός: Ένα Αγεφύρωτο Χάσμα, εκδ. Ισνάφι, 2005.

Περιληπτική παρουσίαση του βιβλίου του Μάρεϊ Μπούκτσιν «Τί είναι Κοινωνική Οικολογία;»

Βookchin

Συγγραφέας: Bookchin Murray

Μεταφραστής: Κορακιανίτης Μάκης

Eκδότης: Βιβλιόπολις, 1992

Τίτλος πρωτοτύπου: What is social ecology?

Είναι η υποταγή της φύσης προϋπόθεση του πολιτισμού;

Η οικολογική κρίση σήμερα έχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο. Όμως, η νοοτροπία που  οδήγησε σε αυτή την κρίση δεν είναι καινούργια. Πρόκειται για την αντίληψη εκείνη, που ταυτίζει την κυριαρχία του ανθρώπου επάνω στη φύση με τον «πολιτισμό».

Σύμφωνα με αυτή την καταστροφική για το περιβάλλον αντίληψη, η φύση παρουσιάζεται σκληρή, φειδωλή και εχθρική. Για να ξεφύγει ο άνθρωπος από το «βασίλειο της αναγκαιότητας» και να αναπτύξει πολιτισμό και ελευθερία, λένε,  πρέπει πρώτα να καθυποτάξει τη φύση.

Αυτή η ιδέα είναι πολύ παλιά και πολύ διαδεδομένη. Μπορούμε να τη βρούμε σε  διάφορους γνωστούς δυισμούς όπου, πάντοτε, ό,τι αφορά το «υλικό» και «φυσικό» θεωρείται κατώτερο, ενώ ό,τι αφορά το «πνευματικό» και το «άυλο» θεωρείται ανώτερο». Ας θυμηθούμε μερικά παραδείγματα:

– «Σώμα σε αντίθεση με την Ψυχή». Ο Πλάτων περιέγραφε το φυσικό σώμα ως τη φυλακή της αθάνατης ψυχής. Η ιδέα αυτή πέρασε και στη χριστιανική θρησκεία.

– «Ύλη σε αντίθεση με το Πνεύμα». Ο Καρτέσιος  έβλεπε τον φυσικό κόσμο ως μια τεράστια μηχανή, ενώ τον έλλογο νου του ανθρώπου ως κάτι θεόσταλτο. Έτσι συμπέρανε ότι τα ζώα δεν καταλαβαίνουν και δεν αισθάνονται και άρα μπορούμε να τα χρησιμοποιούμε ως μηχανές παραγωγής προϊόντων!

–  «Ένστικτο σε αντίθεση με τον Πολιτισμό». Ο Φρόιντ πίστευε πως για να αναπτύξουμε πολιτισμό πρέπει να καθυποτάξουμε ή να εξιδανικεύσουμε τα ένστικτα, δηλαδή την ίδια μας τη φύση.

–  «Νόμος της ζούγκλας σε αντίθεση με τη Τάξη». Σύμφωνα με την τρέχουσα κοινή αντίληψη για την θεωρία της εξέλιξης, στη φύση κυριαρχεί το δίκαιο του ισχυρότερου, ενώ αντίθετα ο πολιτισμός ταυτίζεται με την τάξη και την ευνομία.

Έτσι η ιστορία παρουσιάζεται  σαν ένα προμηθεϊκό δράμα όπου ο άνθρωπος ηρωικά αντιστέκεται σε έναν κτηνώδη, εχθρικό και άκαμπτο φυσικό κόσμο. Η λογική ανθρωπότητα, που καλείται να τιθασεύσει την ανυπότακτη φύση.

Ακόμη και ο Μαρξ, αποδέχεται ότι «η κυριαρχία του ανθρώπου πάνω στον άνθρωπο» έχει τις ρίζες της στην ανάγκη για «κυριαρχία πάνω στη φύση». Όταν η φύση θα υποταχθεί, η ανθρωπότητα θα εισέλθει σε μια νέα εποχή ελευθερίας.Όλη αυτή η εικόνα για την φύση, λέει ο Μπούκτσιν, είναι ψευδής. Οι άνθρωποι φορτώνουν στη φύση ανθρωποκεντρικές αντιλήψεις, τη νοοτροπία της κυριαρχίας και της εκμετάλλευσης που έχουν υιοθετήσει ο ένας για τον άλλο, μέσα στην κοινωνία τους. Ο υποτιθέμενος αγώνας της ανθρωπότητας για τη υποταγή της φύσης χρησιμοποιείται μάλιστα ως άλλοθι, για την ευκολότερη υποταγή των ανθρώπων σε απάνθρωπα ιεραρχικά συστήματα και κρατικούς θεσμούς.

Στην πραγματικότητα, στη φύση δεν κυριαρχεί το δίκαιο του ισχυρότερου ούτε ο ανταγωνισμός. Η φύση αποτελεί έναν κόσμο συμμετοχής και αλληλεπίδρασης των διαφόρων μορφών ζωής, έναν κόσμο συμπληρωματικότητας  και αμοιβαιότητας. Μάλιστα, όσο πιο σύνθετο και πολύπλοκο γίνεται ένα οικοσύστημα, τόσο πιο σταθερό είναι.

Η επιστήμη της Οικολογίας μας βοηθά να δούμε τη φυσική εξέλιξη όχι ως ανταγωνισμό μεταξύ ατόμων, αλλά ως εξέλιξη των οικοσυστημάτων προς την κατεύθυνση της μεγαλύτερης συνθετότητας και συμπληρωματικότητας.

Στη φύση δεν υπάρχει ιεραρχία και εξουσία, ούτε βασιλιάδες και υπηρέτες. Το λιοντάρι και το μυρμήγκι παίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο στην ισορροπία ενός οικοσυστήματος.  Ακόμη και αν υπάρχουν κάποιες απλές ιεραρχικές σχέσεις, για παράδειγμα στο εσωτερικό μιας αγέλης, στηρίζονται στο ηγετικό ταλέντο και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάποιων ατόμων της ομάδας. Δεν υπάρχει φυσικό ανάλογο αυτού που συμβαίνει στην ανθρώπινη κοινωνία, όπου άνθρωποι τρελοί ή ανίκανοι τίθενται επικεφαλής αυτοκρατοριών με εκατομμύρια υπηκόους!

Πως προκύπτει η ελευθερία στη φύση;

Η φιλοσοφία  του Μπούκτσιν ανήκει στις λεγόμενες «φυσιοκρατικές» φιλοσοφίες, όπου όλα ανάγονται σε φυσικές διεργασίες.  Συχνά οι φυσιοκρατικές θεωρίες κατηγορούνται ότι δεν μπορούν να εξηγήσουν την ύπαρξη της ελεύθερης βούλησης. Εφόσον, λένε οι επικριτές, στη φύση όλα κατευθύνονται από αυστηρούς φυσικούς νόμους, τότε όλα τα φυσικά όντα θα έπρεπε να είναι άβουλοι μηχανισμοί που υπακούουν τυφλά σε φυσικούς νόμους!

Ο Μπούκτσιν απαντά ότι η ελευθερία έχει φυσικές ρίζες και προκύπτει από τη φυσική εξέλιξη. Ο κάθε οργανισμός σε ένα οικοσύστημα δεν είναι ένα άβουλο ον που αντιδρά απλώς σε ερεθίσματα, όπως ένα καθαρά φυσικοχημικό σύνολο. Αντίθετα είναι «εκούσιος», στο βαθμό που αγωνίζεται για την αυτοσυντήρησή του και προσπαθεί να διατηρήσει την ταυτότητά του και την πολυπλοκότητά του. Επίσης, μετασχηματίζει το περιβάλλον του ώστε να αυξήσει τις δυνατότητές του για επιβίωση και καλοζωία.

Υπάρχει επομένως κάποια μορφή «ελευθερίας» που έχει προκύψει από τη φυσική εξέλιξη, η οποία έγκειται στο γεγονός ότι τα είδη κατά κάποιο τρόπο «διαμορφώνουν» και «επιλέγουν» το περιβάλλον τους και δεν είναι απλώς παθητικοί δέκτες. Εκεί βλέπει ο Μπούκτσιν τις φυσικές ρίζες της ελευθερίας.

Με την εμφάνιση της συνείδησης στον άνθρωπο, η εξέλιξη της ζωής προς συνθετότερες καταστάσεις (οι οποίες προσφέρουν περισσότερους βαθμούς ελευθερίας), γίνεται για πρώτη φορά εκούσια, αυτο-στοχαστική και συνειδητά δημιουργική.

Η ανθρώπινη ελευθερία και συνείδηση επομένως δεν έρχεται σε αντιπαράθεση με μια ανελεύθερη φύση, όπου βασιλεύει η αναγκαιότητα. Αντίθετα, η ελευθερία μας προέκυψε από μια φυσική τάση της εξέλιξης.

Η οργάνωση της κοινωνίας

Η Κοινωνική Οικολογία πρεσβεύει πως υπάρχει μια αέναη αλληλεπίδραση κοινωνίας και φύσης. Η έννοια που έχουμε για τη φύση είναι διαμορφωμένη από την κοινωνία μέσα στην οποία ζούμε. Από την άλλη, κάθε μορφή κοινωνικής ζωής έχει φυσική βάση.

Η ιεραρχία είναι θεσμικό και όχι βιολογικό φαινόμενο. Γιά το λόγο αυτό υπάρχει μια διαρκής φυσική ανθρώπινη παρόρμηση, που βγαίνει στην επιφάνεια σε κάθε επαναστατική περίοδο, για οργάνωση της κοινωνίας με βάση τις συντροφικές αυτοδιαχειριζόμενες κοινότητες.

Μια κοινωνία εκπληρώνει τη φυσική της τάση όταν οργανώνεται σε ένα πλούσια διαρθρωμένο δίκτυο αμοιβαίων ανθρώπινων σχέσεων, θεμελιωμένων στην κοινότητα, στην ολοκλήρωση της προσωπικότητας, στην ποικιλία, στην πολλαπλότητα των καθηκόντων.

Η φύση είναι λοιπόν παρούσα στην επιθυμία για μια αποκεντρωμένη κοινωνία, βασισμένη στις αξίες της συμπληρωματικότητας και της κοινότητας.


______

πηγή: https://www.oikologos.gr/

125 Thoughts to ““Τί είναι Κοινωνική Οικολογία;” – Μάρεϊ Μπούκτσιν”

  1. cheap generic cialis canadian pharmacy – buy cialis online in usa how much is cialis cost

  2. australia viagra prescription – cost of viagra 100mg buy viagra fast shipping

  3. no prescription cialis – cialis 50mg soft tab where to buy tadalafil

  4. cost for ivermectin 3mg – ivermectin 3mg dosage ivermectin 6 mg

  5. best online casino for money – online casino no deposit bonus online casino usa

  6. prednisone on line – prednisone 5mg tablets prednisone brand name india

  7. order prescription viagra online – sildenafil in india online viagra price online india

  8. cialis free shipping – Cialis for women cialis 500

  9. ivermectin 6 tablet – ivermectinhuma.com ivermectin pills canada

  10. natural remedies for erectile dysfunction – canadian drug pharmacy home remedies for erectile dysfunction

  11. ventolin hfa inhaler – ventolin australia price ventolin tablet price

  12. cytotec tablets for sale – how to get cytotec online cytotec sale singapore

  13. buy doxycycline online without prescription – doxycycline cost uk how can i get doxycycline

  14. 25 mg viagra price – where to buy viagra in canada how to get a prescription for viagra

  15. Severe Penicillin Allergy Touching Amoxicillin

  16. the pharmacy – best online thai pharmacy cialis canada pharmacy online

  17. buy vardenafil 10 pills – generic levitra buy brand vardenafil

  18. where can i buy oral ivermectin – stromectol 6mg online

  19. prednisone generic brand name – prednisone 5 5443 prednisone

  20. Oh my goodness! Incredible article dude! Thank you so much, However I am having problems with your RSS.
    I don’t understand why I cannot join it. Is there anybody getting identical RSS problems?
    Anybody who knows the solution can you kindly respond?
    Thanks!!

  21. where can i get accutane online – accutane price australia isotretinoin medication

  22. amoxicilina 500 mg from mexico – amoxil amoxicillin 500mg capsules

  23. Inquiva

    http://buysildenshop.com/ – generic viagra blue pill 25mg

  24. write essay for money – essay help chat room eassy writing

  25. Inquiva

    https://buysildenshop.com/ – viagra or cialis or levitra

  26. Propecia Generic India Cialis Levitra

  27. Mingzenue

    http://buytadalafshop.com/ – buy cialis and viagra online

  28. viagra for women online – Price check 50mg viagra generic women viagra

  29. LesterSuefT

    best ed pills non prescription cheap generic drugs from india – muse ed drug

  30. tadalafil 60 mg online – Cialis next day delivery generic cialis 20

  31. Mingzenue

    http://buytadalafshop.com/ – buy cialis without prescription

  32. Kennethziply

    ivermectin cost canada cheap ivermectin – ivermectin 1

  33. stromectol 2mg – ivermectin tablets uk where to buy ivermectin for humans

  34. Kennethziply

    ivermectin 500ml buy ivermectin – stromectol ivermectin 3 mg

  35. america’s best doctors ivermectin for humans ivermectin usa ivermectin canada ivermectin til salgs

  36. Global Gerçek İnstagram Takipçi Satın Al
    Hem gerçek hem de kalıcı sosyal medya takipçisine ulaşmak oldukça zordur.
    Bu sayı 10 bin olduğunda çok daha zordur.
    Takip2018 uzman ekip üyeleri tarafından sağlanan gerçek ve kalıcı
    takipçiler ile sosyal medya hesabınız kısa sürede Keşfet sayfasında yerini alabilir.

    Siz de İnstagram takipçi satın al kategorisinde yer alan 10 bin yurt içi ve yurt dışı takipçinin yer aldığı paketimizi tercih edebilirsiniz.

    Diğer tüm paketleri görebilmek adına instagram takipçi satın al linkimiz ; instagram takipçi satın al

  37. What a material of un-ambiguity and preserveness of precious knowledge on the topic of unpredicted feelings.

  38. Hi there! I’m at work browsing your blog from my new iphone 4!

    Just wanted to say I love reading through your blog
    and look forward to all your posts! Carry on the outstanding work!

  39. furosemide 20 mg uk – where can i buy clomid furosemide 40 for sale

  40. Kayaniopy

    http://buypriligyhop.com/ – reddit where buy priligy

  41. ventolin generic brand – generic ventolin ventolin 90 mcg

  42. Antabuse Online Pay With Paypal

  43. cytotec over the counter australia – cytotexr where to get cytotec pills

  44. “?? ????? ????????? ?????????;” – ????? ????????? – Support Earth z pack antibiotic z pack for chest infection azithromycin 3 vs 5 days zpacks

  45. Howdy! I could have sworn I’ve been to this blog before but after checking through some of the post I realized it’s new to me.
    Anyhow, I’m definitely delighted I found it and I’ll be bookmarking and checking back often!

  46. JamesImmof

    ed medication online male erectile dysfunction – ed meds online without doctor prescription

  47. buy 40 mg doxycycline – doxycycline rx coupon prednisolone 40mg

  48. Have you ever thought about publishing an e-book or guest authoring on other blogs?
    I have a blog centered on the same information you discuss and would really like
    to have you share some stories/information. I know my visitors
    would enjoy your work. If you are even remotely interested,
    feel free to send me an e-mail.

  49. knorryirm

    https://buylasixshop.com/ – how long does it take lasix to work

  50. JamesImmof

    ed pumps ed in men – cheap medications online

  51. [url=https://viagrapio.online/]buy viagra online no script[/url] [url=https://viagracialispharm.online/]how much is cialis 10mg[/url] [url=https://accutanpills.online/]cost of accutane canada[/url]

Leave a Comment